ابزارهای مالی و اوراق بهادار اسلامی (صکوک)

12,000,000 ریالریال




















































































































































































































































































































































































































































































































































عنوان



صفحه



پیشگفتار ...................................................................................................................................



5



مقدمه .........................................................................................................................................



7



فصل یکم: مقدمه ...................................................................................................................



17



1-1- بازارهای مالی ...................................................................................................................



20



2-1- مفهوم صکوک ..................................................................................................................



29



3-1- تفاوت صکوک انتفاعی با صکوک غیرانتفاعی در بازار مالی اسلامی ..............................



33



4-1- معیارهای تقسیم­بندی صکوک با بازده معیّن در مقایسه با صکوک با بازده انتظاری ......



34



5-1- موانع گسترش بازارهای مالی اسلامی در ایران ...............................................................



36



6-1- ارکان انتشار صکوک ........................................................................................................



40



فصل دوم: صکوک غیرانتفاعی ..........................................................................................



57



مقدمه ...........................................................................................................................................



59



1-2- اوراق قرض­الحسنه ...........................................................................................................



59



1-1-2- اوراق قرض­الحسنه بدون جایزه ...................................................................................



65



2-1-2- اوراق قرض­الحسنه با جایزه .........................................................................................



65



2-2- اوراق قرضه وقفی .............................................................................................................



65



3-2- مقایسه صکوک غیرانتفاعی از جنبه­های شرعی، ریسک، نقدشوندگی و بازار هدف .......



68



4-2- چالش­های صکوک غیرانتفاعی ........................................................................................



68



فصل سوم: صکوک انتفاعی با بازدهی معین ................................................................



71



مقدمه ...........................................................................................................................................



73



1-3- اوراق مرابحه (فروش اقساطی) .........................................................................................



74



1-1-3- اوراق مرابحه ................................................................................................................



75



2-1-3- اوراق مرابحه عام دولت ...............................................................................................



86



3-1-3- سوآپ ارزی متقابل ......................................................................................................



90



عنوان



صفحه



4-1-3- سوآپ نرخ سود ............................................................................................................



91



2-3- اوراق توّرق ........................................................................................................................



92



3-3- اوراق به پشتوانه رهن .......................................................................................................



99



1-3-3- وام رهنی ......................................................................................................................



99



2-3-3- اوراق رهنی ..................................................................................................................



99



4-3- اوراق خزانه اسلامی (اخزا) ................................................................................................



112



5-3- اوراق بهادارسازی دریافتنی کارت­های اعتباری ................................................................



126



6-3- گواهی سپرده بانکی (ریالی و ارزی) .................................................................................



133



7-3- اوراق رهنی آموزش عالی .................................................................................................



134



8-3- اوراق بهادار به پشتوانه وام­های دانشجویی ......................................................................



139



9-3- خرید دین ..........................................................................................................................



143



1-9-3- اوراق خرید دین ...........................................................................................................



143



2-9-3- تأمین مالی فاکتورینگ ................................................................................................



148



3-9-3- مفهوم فورفیتینگ (واگذاری مطالبات) .........................................................................



160



10-3- گواهی استریپس (تفکیکی) ............................................................................................



163



11-3- اوراق اِستصناع ................................................................................................................



167



12-3- اوراق سَلَف (سَلَم) ...........................................................................................................



178



1-12-3- اوراق سَلَف .................................................................................................................



178



2-12-3- قرارداد سَلَف موازی استاندارد ....................................................................................



183



13-3- اوراق جُعاله .....................................................................................................................



188



14-3- اوراق منفعت ...................................................................................................................



198



15-3- اوراق اجاره ......................................................................................................................



206



1-15-3- اوراق اجاره (ریالی) ....................................................................................................



206



2-15-3- اوراق اجاره ارزی ........................................................................................................



213



16-3- اوراق گواهی سرمایه­گذاری خودرو .................................................................................



216



17-3- اوراق گام (گواهی اعتبار مُولّد) .......................................................................................



220



18-3- اوراق سهام ممتاز دارایی ................................................................................................



229



19-3- اوراق ذخیره قانونی بانک مرکزی ..................................................................................



229



عنوان



صفحه



20-3- اوراق پیش پرداخت مالیات .............................................................................................



230



21-3- اوراق بدهی متصل به سرمایه ........................................................................................



230



22-3- اوراق تعهد بدهی ساختاریافته ........................................................................................



230



23-3- اوراق قرضه یکپارچه شده (ادغام شده) ..........................................................................



231



24-3- اوراق اعتباری .................................................................................................................



231



25-3- اوراق به پشتوانه وام­های شهرداری­ها ............................................................................



232



26-3- اوراق بدهی خصوصی اسلامی .......................................................................................



232



27-3- مقایسه صکوک انتفاعی با بازدهی معین .......................................................................



232



28-3- چالش­های صکوک انتفاعی با بازدهی معین در ایران ...................................................



234



فصل چهارم: صکوک انتفاعی با بازدهی انتظاری ........................................................



237



مقدمه ...........................................................................................................................................



239



1-4- اوراق مشارکت ..................................................................................................................



239



1-1-4- اوراق مشارکت ریالی ...................................................................................................



239



2-1-4- اوراق مشارکت ارزی ....................................................................................................



239



2-4- اوراق مضاربه ....................................................................................................................



251



3-4- اوراق مزارعه .....................................................................................................................



260



4-4- اوراق مساقات ...................................................................................................................



265



4-5- اوراق وکالت ......................................................................................................................



273



6-4- اوراق بهادار اسلامی شناور ...............................................................................................



279



7-4- اوراق به پشتوانه دارایی­های فکری ..................................................................................



285



8-4- رسید برگه قابل معامله (ETN) ........................................................................................



290



9-4- اوراق تبعی ........................................................................................................................



292



10-4- اوراق مضطرب ................................................................................................................



299



11-4- اوراق ضمانت ..................................................................................................................



308



12-4- اوراق گواهی تضمین اعتبار ............................................................................................



313



13-4- اوراق بهادار ترکیبی (هیبریدی) ......................................................................................



313



14-4- اوراق حمایت از امور ورزشی و تیم­های باشگاهی .........................................................



313



15-4- اوراق هنری ....................................................................................................................



313



عنوان



صفحه



16-4- اوراق کارآفرینی ..............................................................................................................



314



17-4- اوراق تعاونی­های سهامی ...............................................................................................



314



18-4- قرارداد رپوی (بازخرید) اسلامی .....................................................................................



314



19-4- اوراق اسلامی با کوپن سود ............................................................................................



315



20-4- مقایسه صکوک انتفاعی با بازدهی انتظاری ...................................................................



315



21-4- چالش­های شرعی صکوک انتفاعی با بازدهی انتظاری .................................................



316



فصل پنجم: اوراق بهادار بیمه­ای ......................................................................................



319



مقدمه ...........................................................................................................................................



321



1-5- اوراق بهادار وابسته به بیمه (ILS) ...................................................................................



321



2-5- اوراق بهادار بیمه­ای زندگی ...............................................................................................



323



1-2-5- اوراق قرض مرگ و میر شدید .....................................................................................



325



2-2-5- اوراق بهادار پیمان آتی مرگ و میر .............................................................................



328



3-2-5- اوراق قرضه طول عمر .................................................................................................



330



4-2-5- اوراق قرضه ارزش ضمنی ............................................................................................



333



5-2-5- اوراق بهادارسازی ذخایر (ذخیره قانونی) ......................................................................



335



6-2-5- قراردادهای آتی بیمه زندگی .......................................................................................



337



7-2-5- اوراق تسویه زندگی ......................................................................................................



339



8-2-5- سوآپ طول عمر ..........................................................................................................



340



9-2-5- اوراق قرضه سَلَف بازماندگان .......................................................................................



342



3-5- اوراق بهادار بیمه­ای غیرزندگی .........................................................................................



344



1-3-5- بیمه اتّکایی سایدکار (پوشش تکمیلی) ........................................................................



344



2-3-5- اوراق سرمایه اقتضایی .................................................................................................



348



3-3-5- سوآپ بلایای طبیعی (اختیار معامله) ...........................................................................



349



4-3-5-اوراق مشتقه آب و هوایی ..............................................................................................



353



5-3-5- اوراق قرضه حوادث فاجعه­آمیز .....................................................................................



358



6-3-5- اوراق ضمانت زیان صنعت بیمه ..................................................................................



366



4-5- اوراق بیمه اتکایی .............................................................................................................



369



5-5- سوآپ نکول اعتباری ........................................................................................................



373




عنوان



صفحه



6-5- سوآپ اعتباری ترکیبی سود ..............................................................................................



376



7-5- مقایسه اوراق بیمه­ای و اوراق اتّکایی ...............................................................................



376



8-5- چالش­های اوراق متصل به بیمه و اوراق اتّکایی در ایران ................................................



377



فصل ششم: اوراق بورس انرژی ......................................................................................



381



مقدمه ...........................................................................................................................................



383



1-6- بورس انرژی .....................................................................................................................



383



2-6- گواهی ظرفیت برق ...........................................................................................................



386



3-6- گواهی صرفه­جویی انرژی .................................................................................................



392



4-6- گواهی سپرده برق تجدیدپذیر ..........................................................................................



397



5-6- مقایسه گواهی بورس انرژی از جنبه­های شرعی، ریسک، نقدشوندگی و بازار هدف ......



399



6-6- چالش­های گواهی بورس انرژی در ایران .........................................................................



400



فصل هفتم: گواهی­های بورس کالای ایران ..................................................................



403



مقدمه ...........................................................................................................................................



405



1-7- بورس کالای ایران ...........................................................................................................



405



2-7- گواهی سپرده کالایی ........................................................................................................



410



3-7- گواهی سپرده سکه طلا ....................................................................................................



413



4-7- مقایسه گواهی­های بورس کالا از جنبه­های شرعی، ریسک، نقدشوندگی و بازار هدف ..



416



5-7- چالش­های گواهی­های بورس کالا در ایران ....................................................................



416



منابع و مآخذ ............................................................................................................................



419



واژه­نامه تخصصی ..................................................................................................................



425